Phước Long – mảnh đất từng rực lửa chiến tranh, nơi in đậm dấu chân kiên cường của quân và dân trong suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Từ những năm tháng bom rơi, đạn nổ, máu và nước mắt hòa vào đất đỏ bazan, hôm nay Phước Long đã vươn mình mạnh mẽ, khoác lên diện mạo mới năng động, sầm uất, nhưng vẫn vẹn nguyên chiều sâu lịch sử và bản sắc anh hùng. Phước Long giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, không chỉ về quân sự trong chiến tranh mà còn về kinh tế – giao thông trong thời bình. Chính địa thế “trên núi, dưới sông”, với rừng núi hiểm trở xen lẫn sông suối, đã từng che chở và nuôi dưỡng phong trào cách mạng, tạo nên những căn cứ địa vững chắc để lực lượng kháng chiến kiên cường bám trụ, chiến đấu và giành thắng lợi. Nhắc đến Phước Long, không thể không nhắc đến Miếu Bà Rá – công trình tọa lạc bên trục đường huyết mạch, từ lâu đã trở thành điểm tựa tâm linh của nhiều thế hệ người dân địa phương. Miếu Bà không chỉ mang giá trị tín ngưỡng thờ Mẫu, mà còn gắn bó mật thiết với lịch sử đấu tranh và đời sống tinh thần của nhân dân trong những năm tháng gian khó. Lễ hội Miếu Bà Rá, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể, chính là sự kết tinh hài hòa giữa truyền thống tâm linh và lịch sử cộng đồng của vùng đất anh hùng. Rời không gian tâm linh, du khách đến với Bảo tàng Chiến dịch đường 14 – Phước Long, một “địa chỉ đỏ” thiêng liêng. Nơi đây lưu giữ nhiều hiện vật, hình ảnh và tư liệu quý giá, tái hiện sinh động những chiến công vang dội của quân và dân Phước Long, đặc biệt là Chiến thắng Phước Long cuối năm 1974 – đầu năm 1975. Chiến thắng này đã mở màn cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, góp phần làm nên Đại thắng lịch sử của dân tộc Việt Nam. Trên hành trình hướng về Thủy điện Thác Mơ, du khách không khỏi lặng lòng khi dừng chân tại Di tích cầu Đăk Lung – nơi ghi dấu tội ác chiến tranh. Hơn 300 đồng bào vô tội đã ngã xuống trong trận bom ngày 04/01/1975. Cây cầu hôm nay không chỉ nối liền đôi bờ, mà còn nối liền ký ức đau thương với lời nhắc nhở sâu sắc cho các thế hệ mai sau về giá trị thiêng liêng của hòa bình và độc lập. Đối diện di tích là Nhà máy Thủy điện Thác Mơ – biểu tượng tiêu biểu cho sự hồi sinh mạnh mẽ từ tro tàn chiến tranh. Trên dòng sông Bé từng in hằn dấu tích bom đạn, nay dòng điện sáng được thắp lên, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, như một minh chứng hùng hồn cho ý chí vươn lên bền bỉ của vùng đất Phước Long. Nổi bật và thiêng liêng hơn cả là Núi Bà Rá – ngọn núi huyền thoại gắn bó sâu sắc với đời sống tâm linh của đồng bào S’Tiêng, Khmer và người Kinh, đồng thời là căn cứ cách mạng quan trọng trong các cuộc kháng chiến. Với độ cao 723 m, Núi Bà Rá sừng sững như một pháo đài tự nhiên, che chở cho lực lượng cách mạng, chứng kiến biết bao chiến công oanh liệt và sự hy sinh cao cả của quân dân Phước Long. Ngày nay, Núi Bà Rá đã được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia, nơi hội tụ đầy đủ các giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh. Đứng trên đỉnh núi, phóng tầm mắt bao quát lòng hồ Thác Mơ mênh mông, khu đô thị Phước Long hiện đại cùng những cánh đồng Sơn Long trù phú, càng khiến ta cảm nhận sâu sắc hành trình đi lên từ chiến tranh đến hòa bình, từ gian khổ đến phồn vinh. Phước Long hôm nay không chỉ là miền đất lưu giữ ký ức hào hùng, mà còn là điểm đến đầy tiềm năng cho loại hình du lịch lịch sử – văn hóa – sinh thái. Trên nền tảng truyền thống cách mạng vẻ vang, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Phước Long đang từng ngày chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với sự hy sinh của các thế hệ cha anh. Phước Long – trên có núi thiêng Bà Rá, dưới có dòng sông Bé hiền hòa; trong lòng là lịch sử anh hùng, ngoài diện mạo là sức sống của một đô thị trẻ. Mảnh đất ấy luôn rộng mở vòng tay, đón chào du khách thập phương đến để hiểu, để yêu và để tự hào về một Phước Long bất khuất – kiên cường – nghĩa tình. Phương Ly/ TTDVVH Phước Long
